Doświadczenia samorządów, które już realizują programy

Kielce – dobry przykład szczepień przeciw pneumokokom

Kielce były pierwszym miastem w Polsce, które zdecydowało się wprowadzić bezpłatne szczepienia przeciwko pneumokokom dla wszystkich dzieci. Autorem programu szczepień w Kielcach jest dr n. med Marian Patrzałek.

Program jest realizowany wspólnie z miastem Kielce. Doktor Marian Patrzałek wyjaśnia, że wprowadzenie w Kielcach w 2006r szczepień przeciw pneumokokom spowodowało o 60 % spadek zachorowalności na zapalenie płuc wśród dzieci szczepionych. Było to widoczne już w 2007 roku.

W badaniach kieleckich postulowano 5 – letni okres obserwacji wpływu powszechnych szczepień noworodków, szczepionką PCV7, w schemacie 2 + 1 na redukcję liczby hospitalizacji z powodu zapaleń płuc, od momentu ich wprowadzenia. Analizy dokonano w następujących grupach wiekowych:

  1. u dzieci 0 – 2 roku życia,
  2. u osób dorosłych od 30 – 49 lat,
  3. u osób dorosłych od 50 do  65 roku życia
  4. oraz w grupie osób starszych 65+.

W okresie między 2005 – 2010, obserwowano najwyższy spadek tj. 82 % wskaźnika hospitalizacji z powodu zapalenia płuc w grupie dzieci powyżej 2 roku życia. W 2005 wyniósł on 25,31 na 1000, a w 2010 roku tylko 4,34 na 1000, zarówno wśród noworodków donoszonych, jak i wcześniaków oraz pozostałych dzieci do ukończenia 2 roku życia.

Wprowadzenie powszechnych szczepień noworodków w mieście Kielce wywołało efekt populacyjny. Pośrednim efektem szczepień PCV 7 i PCV 13 była statystycznie istotna redukcja liczby hospitalizacji z powodu zapalenia płuc wśród osób między 30 a 49 rokiem życia o 30,8 %, w grupie osób od 50 do 64 roku życia spadek wynosił 56,8 %, a w grupie osób starszych tj. 65+ spadek był największy i wynosił 66,6 %.

Jest to więc znacząca redukcja zachorowań, gdyż nie wszystkie zapalenia płuc są wywołane przez pneumokoki i szczepionka nie ma na to wpływu. Taki efekt jest możliwy tylko przy szczepieniach populacyjnych, obejmujących wszystkie osoby z danego terenu. Wówczas można po 4 – 5 latach oczekiwać efektu odporności zbiorowiskowej, szczególnie w grupach o obniżonej odporności np. ludzi po 65 roku życia. W Kielcach spadek zachorowań na zapalenie płuc w grupie ludzi powyżej 65 roku życia wynosi już około 45 %. Wymaga to spełnienia warunku by wszystkie dzieci urodzone na danym terenie były szczepione przeciw pneumokokom. Wówczas ilość zachorowań wśród nich zmniejsza się o koło 2 / 3. Jeśli miasto jest do tego dostatecznie duże, również nastąpi spadek zachorowań wśród ludzi starszych.

Warto tu zauważyć, iż w wyniku powszechnych szczepień przeciw pneumokokom w Kielcach zmniejszyło się także występowanie serotypów pneumokoków opornych na powszechnie stosowane antybiotyki.

Zanotowano również znaczący spadek częstości zachorowań wywołanych serotypami tej bakterii zawartymi w szczepionce wśród osób nie szczepionych co oznacza, iż osiągnięto efekt odporności grupowej.