Czy NFZ będzie finansował zakup obowiązkowych szczepionek dla ubezpieczonych przeciw pneumokokom?

Sejm na posiedzeniu 24.07.2015r przyjął projekt ustawy, zgodnie z którym rozpatrywana jest możliwość by ewentualnie od 2017r, NFZ finansował zakup obowiązkowych szczepionek dla ubezpieczonych przeciw pneumokokom. Ustawę poparło 406 posłów, 25 było przeciwko, a 1 osoba wstrzymała się od głosu. Tak więc proponowane nowele: ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zakładają przeniesienie finansowania obowiązkowych szczepień ochronnych dla osób ubezpieczonych z resortu zdrowia do Narodowego Funduszu Zdrowia.

Autorem projektu ustawy o powszechnych i bezpłatnych szczepieniach dla dzieci są posłowie PO. Wiceminister Zdrowia Igor Radziewicz – Winnicki na posiedzeniu Sejmu powiedział, że „… powszechne szczepienia przeciwko pneumokokom i meningokokom są jedną z najlepszych inwestycji w zdrowie obywateli…”, „… za taki priorytet uważa się szczepienia przeciwko pneumokokom dla wszystkich dzieci nowo narodzonych i taki jest docelowy model kalendarza szczepień, nad którym pracujemy …”, „… uwzględniając sytuację epidemiologiczną Polski szczególnie uzasadniona jest dostępność do profilaktyki przeciw patogenom charakteryzującym się wysokim współczynnikiem zapadalności bądź nosicielstwa, które wskazuje WHO i eksperci krajowi jako priorytet polityki zdrowotnej. Konieczne jest wprowadzenie szczepienia przeciw pneumokokom dla wszystkich dzieci nowo narodzonych i taki jest docelowy model Kalendarza Szczepień Obowiązkowych (PSO). Szczepieniami przeciw pneumokokom objęte zostaną wszystkie dzieci do 3 roku życia….” .

Do chwili obecnej szczepienia przeciw pneumokokom są bezpłatne i obowiązkowe tylko dla wcześniaków ewentualnie dla dzieci z tzw. grupy ryzyka tj. z przewlekłymi chorobami serca, chorobami metabolicznymi, cukrzycą, przewlekłymi chorobami płuc, m in. z astmą.

W świetle powyższego rozpatrywana jest możliwość by od 2017 roku wszystkie dzieci do 3 r.ż. podlegały obowiązkowym i bezpłatnym szczepieniom m. in.: przeciw pneumokokom i meningokokom.

Wiceprzewodnicząca sejmowej komisji zdrowia Alicja Dąbrowska (PO) wyjaśniła, że „… dzięki proponowanym zmianom obowiązkowymi szczepieniami przeciwko pneumokokom i meningokokom objęte byłyby dzieci do 3 r.ż. i możliwe byłoby też wprowadzenie powszechnych szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) …”.

Zgodnie z proponowaną nowelą, NFZ zostanie zobowiązany do finansowania zakupu szczepionek potrzebnych do przeprowadzania obowiązkowych szczepień ochronnych dla osób ubezpieczonych. Środki na ich zakup będą określane w planie finansowym Funduszu. Ministerstwo Zdrowia, które dziś finansuje szczepienia, będzie robić to nadal jedynie w przypadku osób nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Tak więc pojawiła się szansa by szczepienia były refundowane przez NFZ. Proponowane zmiany są ogromne, ponieważ do tej pory szczepienia te należały do grupy szczepień zalecanych, które były finansowane przez rodziców dzieci.

Ponieważ leczenie infekcji pneumokokowej wiąże się z wysokimi kosztami oraz z dużą śmiertelnością wśród dzieci a IChP (Inwazyjna Choroba Pneumokokowa) pozostawia trwałe ślady w postaci ubytków słuchu, wodogłowia i powikłań, to jedyną skuteczną metodą walki z pneumokokami jest wprowadzenie szczepień dla wszystkich dzieci.

Pamiętajmy bowiem, że szczepionki przeciw pneumokokom (dwoinkom zapalenia płuc) oraz meningokokom (dwoinkom zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych) chronią przed zachorowaniem nie tylko zaszczepioną osobę, ale też – w przypadku powszechnego stosowania – dają tzw. efekt populacyjny. Oznacza to, że przed szerzeniem się szczepów chorobotwórczych chronione są również osoby nieszczepione.

Należy podkreślić, iż pozytywne efekty dają programy szczepień realizowane przez samorządy. Jako sztandarowy już przykład należy wskazać Kielce, gdzie ze środków władz lokalnych populacyjne szczepienia wprowadzono w latach 2006 – 2008. Na skutek szczepień widoczna jest redukcja o 60 % hospitalizacji spowodowanych potwierdzonym zapaleniem płuc u dzieci do 1 r.ż. i o 23 % u dzieci od 2 do 4 r.ż. oraz zmniejszenie o 85% ostrych zapaleń ucha środkowego u dzieci szczepionych. Dzięki masowym szczepieniom osiągnięto zmniejszenie o 40 % częstości występowania zapaleń płuc leczonych ambulatoryjnie i odnotowano 40 % spadek częstości wizyt ambulatoryjnych i zalecanych antybiotykoterapii spowodowanych ostrym zapaleniem ucha środkowego.

Problemem do rozwiązania pozostaje jednakże kwestia dzieci, która nie będą objęte nowelizacją ze względu na ich datę urodzenia. Tutaj wciąż niezastąpione będą tak lokalne budżety samorządów (odsyłamy na zakładkę „dla samorządów”), jak i budżety bezpośrednio zainteresowanych szczepieniem rodziców. Chociaż bowiem niekwestionowanym sukcesem jest przyjęta propozycja nowelizacji, to jednak należy pamiętać o populacji dzieci z „okresu przejściowego” czyli o tej grupie dzieci, której regulacja ustawy nie obejmie a która już realizuje swój cykl szczepień. Pamiętajmy także, że przedmiotowa regulacja prawna która miałaby wejść w życie w 2017r jest jedynie rozpatrywaną propozycją, to dużo a jednak wciąż za mało. Do tego czasu jeszcze wiele maleńkich istnień ludzkich trzeba będzie własnym kosztem ochronić parasolem szczepień przeciwko pneumokokom.

Reasumując: zaproponowane rozwiązanie należy oceniać jako dobre, gdyż NFZ dysponuje kilkunastokrotnie większym zasobem środków potrzebnych do realizacji celów polityki zdrowotnej niż Ministerstwo Zdrowia. A posiadając większe środki finansowe na realizację zamierzonego celu, możliwe jest dokonywanie przez decydentów wyborów, kierując się nie tylko ceną ale też jakością rozważanych szczepionek (o rodzajach dostępnych w Polsce szczepionek, można przeczytać w zakładce „dla rodziców”).