Najczęściej zadawane pytania – kiedy szczepić na pneumokoki

Na pytania Rodziców odpowiada dr hab. n. med.  Piotr Albrecht

BEZPIECZEŃSTWO SZCZEPIEŃ

Czy choroby zakaźne nadal nam zagrażają, czy szczepienia w ogóle są jeszcze potrzebne?

Szczepienia ochronne znacząco zmniejszyły liczbę zachorowań na choroby zakaźne, ratując rocznie miliony dzieci na całym świecie. Szczepienia praktycznie wyeliminowały takie choroby jak ospa prawdziwa, błonica czy polio. Zaniechanie szczepień, a tym samym zmniejszenie liczby uodpornionych osób, grozi powrotem epidemii. Potwierdzeniem tych obaw są wydarzenia, które miały miejsce na Ukrainie w 1995 roku. Z powodu zaniechania szczepień na błonicę zachorowało tam 5 tys. osób, z czego 200 zmarło.

Na czym polega działanie szczepionek na układ odpornościowy dziecka? 

Szczepienie „uczy” układ odpornościowy dziecka walki z zagrożeniem bez konieczności przechodzenia niebezpiecznej choroby. Dowiedziono, że układ odpornościowy dziecka może jednocześnie rozpoznać i reagować na setki tysięcy, a nawet miliony antygenów.

Czy zbyt duża liczba przyjętych szczepionek nie przeciąża układu odpornościowego dziecka? 

Nowoczesne szczepionki zawierają mniejszą liczbę antygenów niż dawniej. Dlatego podanie wielu szczepionek nie przeciąża układu odpornościowego dziecka. Warto pamiętać, że w przypadku naturalnego zachorowania organizm dziecka jest narażony na oddziaływanie setek tysięcy białek o właściwościach antygenowych.

Czy uodpornienie przeciw chorobie zakaźnej uzyskane dzięki szczepieniu jest bezpieczniejsze niż to uzyskane w wyniku przechorowania tej choroby?

Uzyskanie odporności w wyniku przechorowania choroby jest bardzo ryzykowne. Choroba często ma ciężki przebieg oraz prowadzi do wielu poważnych powikłań (np. głuchota po zachorowaniu na inwazyjną chorobę pneumokokową, paraliż po zachorowaniu na polio). Dzięki szczepieniu układ odpornościowy „umie” walczyć z zagrożeniem bez konieczności przechodzenia niebezpiecznej choroby.

Czy szczepionki obecne na rynku zawierają rtęć – czy są bezpieczne?

Nowoczesne szczepionki dla dzieci nie zawierają związków rtęci. Bezpieczeństwo szczepionek potwierdzono w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych, prowadzonych również w Polsce. Dowiodły one, że liczba odczynów poszczepiennych u dzieci jest zdecydowanie mniejsza od liczby poważnych powikłań spowodowanych przejściem zakażenia.

Czy szczepienia wywołują autyzm?

Zastosowanie szczepionek pediatrycznych może wiązać się z wystąpieniem czasowych działań niepożądanych: gorączki, reakcji w miejscu szczepienia, wysypki, senności, zmniejszenia apetytu czy drażliwości. Rozpowszechniany przez przeciwników szczepień pogląd wiążący je z występowaniem szeregu chorób, z autyzmem na czele, okazał się całkowicie nieprawdziwy. Prestiżowe czasopismo medyczne „Lancet”, po raz pierwszy w swej historii, opublikowało sprostowanie, odcinając się od publikacji A. Wakefielda, autora tej tezy, zarzucając mu naukowe nadużycia.

 

PNEUMOKOKI I CHOROBY PNEUMOKOKOWE

Dlaczego nagle pneumokoki stały się tak dużym zagrożeniem?

Pneumokoki są znanym zagrożeniem od wielu lat, ale w ostatnich latach nasiliło się groźne zjawisko oporności pneumokoków na stosowane antybiotyki. Szerokie stosowanie, a często nadużywanie antybiotyków spowodowało, że bakterie przestały już na nie „reagować”. Zjawisko to prowadzi do nieskuteczności leczenia lekami, które w przeszłości skutecznie likwidowały proces chorobowy i zmniejsza szansę wyleczenia. W związku z tym zaostrzono nadzór nad tymi zakażeniami, dzięki czemu uzyskano dokładniejsze dane na temat zachorowalności i umieralności. W XXI wieku zarejestrowane zostały ponadto nowe szczepionki, skuteczne dla najmłodszych dzieci, które są najbardziej podatne na zakażenia pneumokokowe.

Czy pneumokoki to bakterie powszechnie występujące?

Pneumokoki łatwo się przenoszą np. poprzez kichnięcie czy kaszel, a ich występowanie w Polsce jest powszechne. Ponad 60% polskich dzieci w żłobkach i przedszkolach oraz 22% dzieci wychowywanych w domu to nosiciele pneumokoków.

Czy z każdą kolejną kuracją antybiotykową ryzyko zakażenia pneumokokami staje się większe? 

Częste stosowanie antybiotyków sprzyja zniszczeniu własnej flory bakteryjnej oraz rozwojowi lekooporności wśród patogenów. Stwarza to korzystną sytuację do inwazji różnych bakterii, w tym pneumokoków.

Jak może dojść do zakażenia się pneumokokiem? 

Bakterie przenoszą się bardzo łatwo – drogą kropelkową (np. poprzez kichnięcie lub kaszel), a także przez kontakt bezpośredni z osobą chorą lub nosicielem. W pierwszym etapie bakterie kolonizują błonę śluzową nosogardła, a następnie mogą przedostać się do ucha środkowego, zatok, krwi, a z krwią do płynu mózgowo-rdzeniowego lub innych narządów.

Czy wychowywanie dziecka w domu chroni je przed pneumokokami?

Wychowywanie dziecka w domu, z dala od skupisk ludzkich, takich jak hipermarkety czy place zabaw, nie wyklucza możliwości zakażenia pneumokokami, a jedynie obniża ryzyko infekcji. Z polskich badań wynika, że prawie co czwarte dziecko do 5. roku życia wychowywane w domu jest nosicielem pneumokoka.

Czy dzieci karmione piersią do 6 miesiąca życia rzadziej zapadają na choroby wywołane przez pneumokoki?

Ogólnie wykazano, że karmienie piersią zwiększa odporność dziecka, ale nie ma dowodów naukowych na to, czy ma to specyficzne znaczenie dla ochrony przed pneumokokami.

Jak diagnozuje się bakterię pneumokoka? 

Diagnostyka zakażeń pneumokokowych opiera się zwykle na badaniach mikrobiologicznych. Są to badania mikroskopowe, testy lateksowe oraz klasyczne posiewy. Wykorzystywane są również testy genetyczne (PCR). W ostatnim czasie wchodzą do użycia testy wykrywające antygen pneumokokowy w moczu.

Czym różni się pneumokokowe zakażenie inwazyjne od nieinwazyjnego?

Zakażenia pneumokokowe dzieli się na nieinwazyjne (miejscowe) takie jak zapalenie ucha środkowego, czy zapalenie zatok oraz inwazyjne, w których bakterie przełamują bariery ochronne i przedostają się do krwi, wywołując zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsę, zapalenie płuc z bakteriemią. Zakażenia inwazyjne charakteryzują się poważnymi powikłaniami i wysoką śmiertelnością.

Czy zakażenie nieinwazyjne może przerodzić się w inwazyjne?

Zakażenie pneumokokiem rozpoczyna się najczęściej od zapalenia ucha środkowego lub innej, pozornie niegroźnej infekcji. W niektórych przypadkach, choroba może nagle przerodzić się w postać inwazyjną, taką jak sepsa lub zapalenie opon mózgowych. Od tego momentu rozwija się już bardzo szybko i może doprowadzić do śmierci w ciągu kilku godzin.

Jakie są następstwa zakażenia inwazyjnego?

U dzieci, które uda się wyleczyć, obserwuje się trwałe następstwa przebytego zakażenia, takie jak: uszkodzenia układu nerwowego, upośledzenia umysłowe, zaburzenia słuchu oraz napady padaczkowe.

W jakim wieku dziecko jest najbardziej narażone na zakażenia pneumokokowe?

Pneumokoki szczególnie zagrażają niemowlętom i dzieciom poniżej 2 roku życia. Ich układ odpornościowy nie zdążył się jeszcze w pełni ukształtować i nie jest gotowy stawić czoła niebezpiecznej bakterii. Zapadalność na inwazyjną chorobę pneumokokową w Polsce jest około 4 razy wyższa u dzieci poniżej 2 roku życia niż u dzieci starszych (2-5 lat). Dzieci te rzadziej uczęszczają do żłobków i przedszkoli, co potwierdza, że izolacja dziecka w domu nie wyklucza możliwości zakażenia pneumokokiem.

Kto należy do grupy ryzyka zakażeń pneumokokowych? 

Przede wszystkim dzieci poniżej 2 roku życia. Im młodsze dziecko tym większe ryzyko wystąpienia choroby wywołanej przez pneumokoka. Uczęszczanie do żłobka czy przedszkola, jak również posiadanie rodzeństwa w wieku do 5 lat potęgują istniejące zagrożenie.

Do grupy ryzyka należą dzieci z zaburzeniami immunologiczno-hematologicznymi, urazami lub wadami OUN, z implantami ślimakowymi, oraz z przewlekłymi chorobami układów krążenia, oddechowego i pokarmowego.

Kolejną grupą ryzyka są osoby po 65 roku życia, u których w związku z wiekiem radykalnie spada odporność organizmu. Dodatkowo, jeśli osoby te mają kontakt z dziećmi, mogą być dla nich źródłem zakażenia – i odwrotnie, małe dzieci mogą zakażać swoich dziadków.

Czy to prawda, że w wyniku przebytej grypy może dojść u dziecka do powikłań w postaci zakażeń pneumokokowych?

To prawda. W przypadku dzieci poniżej 6 roku życia zachorowaniom na grypę bardzo często towarzyszą powikłania, tzw. wtórne zakażenia bakteryjne, które najczęściej powodują pneumokoki. Mogą one wywoływać ciężkie zapalenia płuc, ropne zapalenia ucha środkowego oraz zatok. Pneumokokowym powikłaniom pogrypowym można zapobiegać stosując szczepienia przeciwko pneumokokom, szczególnie u niemowląt poniżej 6-miesiąca życia, u których nie można jeszcze podać szczepionki przeciw grypie.

Jak groźne są choroby pneumokokowe i jaki mają status wśród innych chorób zakaźnych?

Choroby pneumokokowe są obecnie wiodącą przyczyną zgonów. Każdego roku powodują do miliona przypadków śmiertelnych u dzieci poniżej 5. roku życia. Z tego powodu, obok malarii, zostały uznane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za najwyższy priorytet wśród chorób, którym można zapobiegać poprzez szczepienia.

Czy istnieją specjalistyczne poradnie, które zajmują się leczeniem chorób pneumokokowych?

Nie, zakażenia pneumokokowe leczone są przez pediatrów w podstawowej opiece zdrowotnej lub w szpitalach.

 

SZCZEPIONKI PNEUMOKOKOWE – KIEDY SZCZEPIĆ NA PNEUMOKOKI?

Czy poza szczepionkami istnieją inne sposoby zapobiegania chorobie pneumokokowej?

Poza szczepieniami, nie ma innej skutecznej i swoistej metody profilaktyki zakażeń pneumokokowych.

Kiedy szczepić na pneumokoki?

Szczepionkę przeciwko pneumokokom należy podać jak najwcześniej. Im młodsze dziecko, tym bardziej jest narażone na zachorowanie, z uwagi na niedojrzały układ odpornościowy. Zarówno polscy, jak i zagraniczni eksperci rekomendują rozpoczynanie szczepień przeciwko pneumokokom przed ukończeniem przez dziecko 6 miesiąca życia.

Kiedy najpóźniej można rozpocząć szczepienie przeciwko pneumokokom? 

Nie ma górnej granicy wieku, ale ze względu na rejestrację szczepionki skoniugowanej w Polsce, nie powinno się jej podawać dzieciom powyżej 5 lat. Jest to możliwe tylko po specjalistycznej konsultacji u osób z zaburzeniami odporności. Osobom powyżej 5 lat zaleca się szczepionkę polisacharydową.

Czy szczepienie przeciwko pneumokokom chroni przed częstymi infekcjami układu oddechowego? 

To głównie wirusy wywołują zakażenia układu oddechowego. Nie ma przeciw nim skutecznych szczepionek, poza szczepioną przeciw grypie. Szczepionka przeciw pneumokokom chroni specyficznie przed pneumokokami, czyli bakteriami, i jest zalecana w celu ochrony przed zakażeniami inwazyjnymi, takimi jak sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i ciężkie zapalenie płuc (z bakteriemią) oraz nieinwazyjnymi takimi jak zapalenie płuc i ostre zapalenie ucha.

W krajach, w których wprowadzono obowiązkowe szczepienia przeciw pneumokokom, znacznie spadła liczba najcięższych postaci choroby pneumokokowej oraz zmniejszyła się zapadalność na zapalenie płuc i ostre zapalenie ucha.

Czy powinienem zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom pomimo tego, że jest zdrowe? 

Idea zapobiegania zakażeniom poprzez szczepienia ochronne dotyczy właśnie zdrowych dzieci. Jej celem jest eliminacja ryzyka zachorowania i powikłań. Dodatkowo, poprzez masowe szczepienia wśród najmłodszych dzieci można wyeliminować lub znacznie ograniczyć obecność drobnoustroju w środowisku.

Czy stwierdzone nosicielstwo jest przeciwwskazaniem do szczepień przeciwko pneumokokom? 

Nosicielstwo pneumokoków nie jest przeciwwskazaniem do szczepień. Wręcz przeciwnie, szczepionka skoniugowana jest jedynym sposobem mogącym zwalczyć nosicielstwo serotypów zawartych w szczepionce. Jednak głównym celem szczepień jest ochrona przed ciężkimi zakażeniami pneumokokowymi.

Czy w wyniku otrzymania szczepionki dziecko może zachorować? Jakie istnieje ryzyko, że mimo szczepienia dziecko zachoruje? 

Szczepionki przeciw pneumokokom, zarówno polisacharydowa jak i skoniugowana, nie zawierają żywych bakterii. To oznacza, że nie ma możliwości, aby szczepienie wywołało zakażenie lub sepsę.

Bezpieczeństwo szczepionek potwierdzono w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych, prowadzonych również w Polsce.

Dowiodły one, że liczba powikłań poszczepiennych u dzieci jest zdecydowanie mniejsza od liczby poważnych powikłań spowodowanych przejściem zakażenia.

Zastosowanie szczepionek pediatrycznych może wiązać się z wystąpieniem czasowych działań niepożądanych: gorączki, reakcji w miejscu szczepienia, wysypki, senności, zmniejszenia apetytu czy drażliwości.

Wiem, że istnieje około 100 szczepów pneumokoków, a szczepionka chroni tylko przed 10 lub 13 szczepami, co z pozostałymi? 

Badania epidemiologiczne wykazały, że tylko niektóre spośród 100 serotypów pneumokoka są szeroko rozpowszechnione w środowisku oraz wykazują znaczną inwazyjność. Najnowsza 13-walentna szczepionka zawiera serotypy pneumokoków odpowiedzialne za około 85% przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej u dzieci < 5 r.ż. w naszym kraju.

Czy w składzie szczepionek skoniugowanych przeciw pneumokokom znajduje się środek konserwujący – Tiomerosal? 

Nie, szczepionki skoniugowane przeciw pneumokokom nie zawierają Tiomersalu.

Czy te szczepionki są do końca sprawdzone? 

Szczepionka 7-walentna została zarejestrowana w USA w lutym 2000 r. na podstawie oceny wyników badaniach klinicznych z udziałem ok. 38 000 dzieci, w których nie stwierdzono poważnych działań niepożądanych. W 2001 r. szczepionkę zarejestrowano w Europie. Od momentu pierwszej rejestracji podano wiele milionów dawek w wielu krajach nie obserwując poważnych powikłań. Potwierdzono także możliwość jej łączenia z innymi rutynowymi szczepieniami stosowanymi w pierwszych dwóch latach życia.

Szczepionki 10- i 13-walentna są dopuszczone do obrotu na podstawie licznych badań klinicznych prowadzonych również w Polsce.

Jaki zachować odstęp między szczepieniem na grypę a szczepieniem przeciwko pneumokokom? 

Szczepionki te można podać jednoczasowo w dwa różne miejsca. Jeśli nie są podane jednoczasowo, to ze względu na potencjalne odczyny poszczepienne warto zrobić między tymi szczepionkami kilka dni odstępu. Odstęp nie musi być dłuższy niż 5-7 dni.

Czy można szczepienie przeciw pneumokokom łączyć z innymi szczepieniami, jeśli termin szczepienia wypadnie tego samego dnia? 

Tak, jeśli terminy się nakładają, można szczepionkę przeciw pneumokokom podać jednoczasowo ze szczepionkami typu DTP/DTaP, Hib, Polio, a także HBV, MMR czy RRV. Należy tylko pamiętać o podaniu tych szczepionek w różne miejsca. Przy jednoczasowym podaniu kilku szczepionek częściej może wystąpić gorączka.

Czym się różni szczepionka skoniugowana od szczepionki polisacharydowej? 

Szczepionka polisacharydowa jest nieskuteczna u dzieci poniżej 2 lat, ponieważ ich niedojrzały układ odpornościowy nie odpowiada na antygen polisacharydowy.

W szczepionce skoniugowanej znajduje się nośnik białkowy, którego zadaniem jest stymulacja odporności zależnej od limfocytów T. Jedynie szczepionki skoniugowane aktywują i są w stanie „nauczyć“ układ odpornościowy dzieci poniżej 2. roku życia jak rozpoznawać i zwalczać pneumokoki.

Czy szczepionka skoniugowana w każdym państwie ma taki sam skład? Tzn. czy w Polsce i np. w Norwegii ma taki sam zakres odpornościowy? 

Zarejestrowane obecnie szczepionki skoniugowane są na całym świecie takie same. Obecnie dostępne są dwie szczepionki skoniugowane: 10-walentna oraz 13-walentna, zawierające odpowiednio 10 i 13 serotypów (odmian) pneumokoka. Szczepionka 13-walentna stworzona została na naukowych podstawach pierwszej i najdłużej stosowanej na całym świecie szczepionki 7-walentnej. Zawiera ona siedem serotypów szczepionki 7-walentnej oraz sześć dodatkowych, odpowiedzialnych za najczęstsze choroby pneumokokowe.

Jak szybko po podaniu szczepionki skoniugowanej pojawia się odporność u dziecka? 

Pełna odpowiedź poszczepienna pojawia się około 3-4 tygodnie po podaniu szczepionki skoniugowanej przeciw pneumokokom. Kolejne dawki utrwalają odpowiedź immunologiczną i pobudzają pamięć immunologiczną, czyli uodparniają dziecko U dzieci powyżej 2 lat wystarczająca jest 1 dawka.

Czy po szczepieniu bakterie pneumokokowe zostaną wyeliminowane z organizmu? 

Pierwsze przeciwciała powstają 1-2 tygodnie po podaniu pierwszej dawki. Pełne działanie szczepionka rozwija 3-4 tygodnie po podaniu ostatniej dawki. Szczepionka skoniugowana może również eliminować nosicielstwo określonych serotypów pneumokoków, uznanych za najgroźniejsze.

Ile czasu musi upłynąć od zakończenia leczenia antybiotykiem, aby można było podać dziecku szczepionkę skoniugowaną przeciw pneumokokom ? 

W zależności od tego czy infekcja była bardzo ciężka, czy umiarkowanie poważna, odstęp może wynosić odpowiednio od 7 dni do 2-3 tygodni po zakończeniu leczenia.

Jeżeli moje dziecko jest zaszczepione szczepionką Hib, czy jest potrzeba szczepienia przeciwko pneumokokom? Czym się różnią obie szczepionki?

Hib i pneumokoki to różne bakterie, mimo że wywołują podobne zakażenia. Obie szczepionki zawierają inne składniki, pobudzające odporność przeciw odmiennym bakteriom. Aby uchronić dziecko przed zakażeniem pneumokokowym, należy podać specyficzną szczepionkę przeciw pneumokokom.

Jak długo organizm jest chroniony po podaniu szczepionki przeciwko pneumokokom, czy dożywotnio? 

Nie wiadomo, jak długo trwa ochrona, ponieważ szczepienia przeciw pneumokokom stosowane są od 1998 roku. Wiadomo jednak, że szczepionki mają działanie długotrwałe i pozwalają przede wszystkim na zwiększenie bezpieczeństwa u najbardziej zagrożonych dzieci w wieku do 5 lat. Po tym okresie dojrzewa naturalna odporność i podatność dzieci na zakażenia pneumokokowe w naturalny sposób spada.

Jaka jest reakcja organizmu dziecka na szczepienie w sytuacji, gdyby był nosicielem któregoś szczepu bakterii Streptococcus pneumoniae? 

Nie ma naukowych dowodów na różne reakcje po szczepieniu u Nosicieli oraz osób bez Nosicielstwa. Nosicielstwo pneumokoków jest stanem bezobjawowej tolerancji między bakteriami a organizmem, dlatego nie wydaje się, aby u Nosicieli istniały istotne różnice w układzie odporności.

Czy dorośli mogą się zaszczepić i jeśli tak to gdzie? 

Osobom dorosłym można podać szczepionkę polisacharydową. Takie szczepienie jest zalecane zwłaszcza dla osób po 65 r.ż., u których rośnie ryzyko zakażenia pneumokokowego. Szczepienia wykonuje się w punktach szczepień i gabinetach zabiegowych. Obecnie trwają badania kliniczne szczepionki skoniugowanej przeciw pneumokokom dla dorosłych.

Czy szczepienie to jedyna skuteczna ochrona przeciw pneumokokom?

Ponad 90% dzieci zaszczepionych przeciwko pneumokokom wytwarza odporność i tym samym jest chronione przed groźnymi bakteriami. Nie ma szczepionki, która gwarantuje stuprocentową skuteczność przeciwko danej chorobie.

Która szczepionka najlepiej chroni dzieci małe, do 2 r.ż.?

Jedynie szczepionki skoniugowane aktywują i są w stanie „nauczyć“ układ odpornościowy dzieci poniżej 2. roku życia, jak rozpoznawać i zwalczać pneumokoki.

Ile serotypów pneumokoka jest w stanie zwalczyć szczepionka najnowszej generacji?

Od stycznia 2010 roku dostępna jest szczepionka, która „uczy“ układ odpornościowy dziecka rozpoznawać i zwalczać 13 najgroźniejszych serotypów pneumokoka. W Polsce są one odpowiedzialne za ok. 85% przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej.

Jakie efekty przyniosła szczepionka przeciw pneumokokom w krajach, w których jest obowiązkowa?

W krajach, w których wprowadzono obowiązkowe szczepienia przeciw pneumokokom znacznie spadła liczba najcięższych postaci choroby pneumokokowej, takich jak sepsa lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Zmniejszyła się też zapadalność na zapalenie płuc i ostre zapalenie ucha.10-letnie obserwacje ujawniły ponadto zjawisko nazywane efektem populacyjnym: jedno zaszczepione dziecko powoduje ochronę dwóch niezaszczepionych osób (np.: rodzeństwa, rodziców czy dziadków) ze względu na ograniczenie nosicielstwa bakterii.

Czy ryzykuję decydując się na zaszczepienie dziecka przeciw pneumokokom po ukończeniu przez nie 1 r.ż.?

Odraczanie szczepień naraża dziecko na zachorowanie w najbardziej dla niego niebezpiecznym okresie. Szczepienia przeciwko pneumokokom powinny być rozpoczęte od drugiego miesiąca życia. Takie postępowanie jest rekomendowane przez polskie i światowe autorytety w zakresie szczepień.

Jeśli dziecko jest szczepione jedną szczepionką, to czy przy kolejnej dawce można zastosować inną?

W uzasadnionych przypadkach możliwa jest zamiana preparatu.

Zamiana szczepionki 7-walentnej na 10-walentą może się odbyć jedynie w przypadku gdy po pierwszych trzech dawkach szczepionki 7-walentnej podamy jedną dawkę szczepionki 10-walentnej.

Zamiana szczepionki 7-walentnej na 13-walentą może się odbyć na każdym etapie schematu szczepienia. Wystarczy jedna dawka szczepionki 13 – walentnej aby zapewnić dziecku ochronę przed 13 serotypami zawartymi w szczepionce.

Wiem, że minimalna przerwa pomiędzy dawkami szczepionki przeciwko pneumokokom powinna wynosić miesiąc. Czy jest określona maksymalna przerwa? Jeśli tak, to jaka i co należy zrobić w przypadku, gdy została ona przekroczona? Czy należy wówczas „rozpocząć szczepienie od nowa”?

Nie ma takiej maksymalnej przerwy, po której trzeba zaczynać szczepienie od nowa. Przykładowo, jeśli dziecko otrzymało jedną dawkę w 6 tygodniu życia, a potem do 1 roku życia żadnej, to po prostu dziecko należy zaszczepić tak jak w drugim roku życia, czyli podać dwie dawki. Należy przy tym pamiętać, że zarówno zbyt krótkie, jak i zbyt długie odstępy między kolejnymi dawkami szczepionek mogą niekorzystnie wpływać na skuteczność szczepień.

Czy szczepionka przeciwko pneumokokom zapobiega powikłaniom pogrypowym? Jakim dzieciom się ją podaje?

Szczepionka przeciwko pneumokokom zabezpiecza przed zakażeniami wywoływanymi przez pneumokoki. Zabezpiecza więc przed ewentualnymi pneumokokowymi powikłaniami pogrypowymi, ale nie przed samą grypą. Szczepionkę przeciwko pneumokokom można podać już w 2 miesiącu życia. Zalecana jest wszystkim dzieciom, głównie tym najmłodszym, do 2 roku życia, które najbardziej są zagrożone zakażeniami pneumokokowymi. Zalecana jest również dzieciom do 5 roku życia, w tym uczęszczającym do przedszkoli i żłobków lub należącym do jednej z grup ryzyka – np. cierpiącym na zaburzenia odporności.